pexels-thales13-39463635.jpg

Wereldwijde macro-economische ontwikkelingen: een terugblik op het derde kwartaal van 2026

De wereldeconomie heeft zich in het derde kwartaal van 2026 over het algemeen veerkrachtig ontwikkeld. De groei in de Verenigde Staten en Europa houdt redelijk goed stand. De Chinese economie en consumentenvertrouwen worden vooral geremd door de zwakke binnenlandse vraag en aanhoudende problemen op de vastgoedmarkt. Tegelijkertijd zijn de algemene toestand en de richting van de economie onduidelijker geworden en moeilijker te voorspellen. De sterk gestegen olie- en gasprijzen veroorzaken opnieuw extra inflatiedruk, terwijl geopolitieke spanningen en handelsonzekerheid voor meer onzekerheid zorgen.

Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) blijkt dat de directe gevolgen van geopolitieke schokken voor de industriële productie gemiddeld beperkt zijn. Drie maanden na een gemiddelde geopolitieke schok ligt de industriële productie ongeveer 0,6% lager. De inflatie kan twaalf maanden na een zware schok tot 1 procentpunt hoger uitvallen. DNB benadrukt daarbij dat de gevolgen per situatie sterk kunnen verschillen. Geopolitieke ontwikkelingen kunnen zowel via de vraag- als de aanbodkant van de economie doorwerken. Daarom is het voor centrale banken belangrijk om bij hun beleid rekening te houden met verschillende scenario’s.

Hierna leest u meer over de ontwikkelingen in de drie belangrijkste economische regio’s: de Verenigde Staten, Europa en China. Daarbij ligt de nadruk op economische groei, inflatie, rente en het beleggerssentiment, evenals het beleid van de centrale banken. De Federal Reserve (Fed) bepaalt het rentebeleid in de Verenigde Staten en de Europese Centrale Bank (ECB) in de eurozone. Met hun rentebeleid proberen zij de inflatie onder controle te houden zonder de economische groei onnodig af te remmen.

Verenigde Staten

De Amerikaanse economie blijft relatief sterk. De consumentenbestedingen zijn nog altijd een belangrijke motor van de groei. De detailhandelsverkopen stegen in augustus met 1,2% en de onderliggende verkopen met 1,4%. Ook de arbeidsmarkt blijft goed presteren: in augustus kwamen er 162.000 banen bij; de werkloosheid bleef met 4,1% laag. Het consumentenvertrouwen is wel wat minder positief, maar consumenten blijven vooralsnog voldoende besteden.

De hogere energieprijzen vormen tegelijkertijd een risico voor de inflatie. Ze verhogen de kosten voor bedrijven en huishoudens, wat ook kan leiden tot hogere prijzen van andere producten en diensten.

De Fed heeft de beleidsrente met 25 basispunten verhoogd naar 3,75 à 4,00%. De centrale bank probeert hiermee de inflatie terug te brengen tot de doelstelling van 2%, zonder de economie onnodig af te remmen. Omdat de inflatie nog niet overtuigend genoeg daalt, blijft de Fed voorzichtig met verdere renteverlagingen.

Op dinsdag 29 september 2026 liep de rente op dertigjarige Amerikaanse staatsobligaties op tot boven de 5,61%, het hoogste niveau sinds 2002. De sterke stijging van de langlopende rente hangt vooral samen met de verwachting dat de inflatie stijgt, evenals met de sterke Amerikaanse economie en zorgen over de oplopende Amerikaanse staatsschuld. Beleggers vragen daardoor een hogere vergoeding om hun geld voor langere tijd vast te zetten.

We denken dat de Amerikaanse economie gematigd kan blijven groeien. De sterke arbeidsmarkt en consumentenbestedingen bieden steun, terwijl de hoge rente en energieprijzen de groei kunnen afremmen.

Europa

In de eurozone blijft de economische ontwikkeling over het algemeen positief. De samengestelde inkoopmanagersindex (PMI), een belangrijke graadmeter voor het ondernemerssentiment, steeg in september van 52,0 naar 53,1. Dit is het hoogste niveau in drie jaar. Vooral de dienstensector trekt aan. De PMI geeft een beeld van het vertrouwen en de bedrijvigheid in de productie- en dienstensector. Een score boven 50 wijst op groei, onder 50 op krimp.

Ook de industrie trekt duidelijk aan. De groeiende vraag naar industriële producten hangt waarschijnlijk samen met een sterke toename van investeringen in kunstmatige intelligentie (AI) en defensie. De industrie in de eurozone laat daarmee de sterkste groei zien in ruim vier jaar. Ook de Duitsland economie vertoont tekenen van herstel, mede dankzij hogere overheidsuitgaven aan infrastructuur en defensie. Frankrijk blijft daarentegen achter.

De inflatie is opgelopen van 2,8% in juni naar 3,3% in augustus, vooral door de stijging van de energieprijzen. De kerninflatie, waarbij energie en voedsel minder zwaar meetellen, bleef met 2,4% relatief stabiel.

De ECB heeft de beleidsrente verhoogd van 2,25% naar 2,50%. Omdat de energieprijzen opnieuw stijgen, houdt de ECB de ontwikkeling van de inflatie en lonen nauwlettend in de gaten. Verdere renteverhogingen zijn daarom niet uitgesloten.

We verwachten dat de Europese economie gematigd blijft groeien. Het verbeterde ondernemerssentiment, de arbeidsmarkt en de Duitse investeringen bieden steun. Tegelijkertijd blijven de hoge energieprijzen en inflatie belangrijke aandachtspunten.

China

Het economische beeld in China is gemengder. De binnenlandse vraag blijft zwak. De groei van de detailhandelsverkopen vertraagde in juli naar 0,6% en de vastgoedmarkt blijft onder druk staan. De investeringen in vastgoed daalden in de eerste zeven maanden van het jaar met 6,7%. Het consumentenvertrouwen blijft hierdoor vrij laag. Daar staat tegenover dat de industriële productie en export goed stand houden, mede dankzij de wereldwijde vraag naar technologie en kunstmatige intelligentie (AI).

De inflatie blijft laag, vooral omdat de binnenlandse vraag beperkt is. De Chinese overheid blijft daarom voorzichtig met nieuwe grootschalige stimuleringsmaatregelen; zij concentreert zich op de uitvoering van eerder aangekondigde investeringen. Ook de Chinese centrale bank kan de economie ondersteunen met lagere rentes en ruimere kredietmogelijkheden.

Wij verwachten dat de economie in China gematigd blijft groeien. Het is daarbij belangrjk dat het consumentenvertrouwen en de vastgoedmarkt herstellen.

Vooruitblik

Per saldo blijft de wereldeconomie redelijk veerkrachtig, maar zijn de risico’s toegenomen. Vooral de ontwikkeling van de energieprijzen en inflatie is belangrijk voor het toekomstige rentebeleid van de Fed en ECB.

In de Verenigde Staten hangt de hogere rente vooral samen met de relatief sterke groei. In Europa speelt de stijging van de energieprijzen een grotere rol. Ondanks de hoge energieprijzen lijkt de markt er niet vanuit te gaan dat de inflatie lange tijd sterk zal oplopen. Zo rekenen de obligatiemarkten voor de komende vijf jaar op een gemiddelde Amerikaanse inflatie van circa 2,4%. Dat ligt boven de doelstelling van de Fed, maar de inflatieverwachting schommelt al ongeveer drie jaar rond dit niveau.

Foto: via Pexels 

Terug naar overzicht