Cliëntverhaal van Nicole Gorris: “Een bedrijf is meer dan bezit dat je kunt verkopen”
Nicole Gorris komt uit een ondernemersfamilie, werkte jarenlang in het bedrijfsleven en zet zich daarnaast in voor maatschappelijke organisaties. Tegenwoordig staat voor haar één vraag steeds nadrukkelijker centraal: hoe kunnen vermogen en ondernemerschap bijdragen aan een wereld die ook voor volgende generaties leefbaar blijft? Aan die vraag ging een persoonlijke ervaring vooraf. Als cliënt van Fair Capital Vermogensbeheer deelt ze haar verhaal.
De vader van Nicole Gorris had een onderneming in de dienstverlenende sector met zo’n tweehonderd medewerkers. Nicole: “Mijn vader benadrukte altijd dat je een bedrijf mét je medewerkers bouwt. Voor hem waren zij het belangrijkste. Belangrijker dan geld. Hij voelde zich mede verantwoordelijk voor hun toekomst en de toekomst van het ondernemersklimaat.”
Toen Nicole’s vader een infarct kreeg, werd de zoektocht naar een opvolging urgenter. Nicole: “Mijn zus en ik volgden de verkoop op de voet.” Toch liep het na de verkoop anders dan de familie had gehoopt. Nicole en haar zus dachten dat het bedrijf in goede handen was, maar al snel vernamen ze, dat de cultuur veranderd was.
“Binnen een jaar werden de kerstpakketten geschrapt”, vertelt Nicole. Op het eerste gezicht misschien een klein detail, maar voor haar stond het symbool voor een veel grotere verandering.
Het bedrijf kwam na een herstructurering uiteindelijk weer goed terecht, maar bij Nicole bleef de vraag leven: had het ook anders gekund? Jaren later ontdekte ze steward ownership: een eigendomsvorm waarbij niet winstmaximalisatie, maar de missie en continuïteit van een bedrijf vooropstaan. Ze realiseerde zich dat deze vorm van eigenaarschap mogelijk beter had aangesloten bij wat haar vader voor ogen had. Nu zet ze zich in om andere ondernemers te informeren dat er meerdere opties zijn in het opvolgingsvraagstuk.
De missie beschermen
Bij steward ownership – ook wel rentmeesterschap genoemd – worden de zeggenschap over een onderneming en het financiële belang van elkaar gescheiden. De mensen die het bedrijf besturen, de ‘stewards’, hebben als belangrijkste taak om de missie en continuïteit van de onderneming te bewaken.
Dat betekent niet dat winst onbelangrijk is. “Winst is bij steward-owned bedrijven ook belangrijk, maar geen einddoel”, legt Nicole uit. “Het is een middel om de missie van de onderneming in stand te houden.” Een winstgevend bedrijf kan immers investeren, innoveren, mensen opleiden en reserves opbouwen voor moeilijke tijden.” Het verschil zit volgens Nicole vooral in de vraag waarom die winst wordt gemaakt en wat ermee gebeurt.
Hoeveel is genoeg?
Inmiddels runt Nicole haar eigen family office en is ze aangesloten bij We Are Stewards. Deze organisatie helpt ondernemers om hun bedrijf volgens steward ownership in te richten. Zo blijven de missie en continuïteit van de onderneming ook op lange termijn centraal staan, en niet winstmaximalisatie.
Nicole spreekt regelmatig ondernemers die nadenken over de toekomst van hun bedrijf. Daarbij merkt ze dat veel ondernemers worstelen met dezelfde vragen als haar vader destijds. “Veel ondernemers in familiebedrijven vinden het belangrijk dat na de overdracht de langetermijnvisie voor de onderneming behouden blijft.”
Een van de eerste vragen die zij hun stelt, is opvallend eenvoudig: hoeveel is genoeg? Want een ondernemer die zijn bedrijf overdraagt, heeft natuurlijk ook financiële belangen. Misschien moet hij zijn pensioen regelen, studeren de kinderen nog of is een deel van de verkoopopbrengst nodig om financiële zekerheid te creëren.
Steward ownership betekent volgens Nicole dan ook niet dat een ondernemer zijn bedrijf zomaar moet weggeven. Er zijn verschillende constructies mogelijk waarbij de ondernemer een vergoeding voor aandelen ontvangt, een deel van de aandelen behoudt of de overdracht geleidelijk laat plaatsvinden. “Je draagt stap voor stap je rol als hoeder van de onderneming over aan de stewards. De ondernemer en de familie kunnen daar zelf bij betrokken blijven.”
Een bedrijf van niemand – en daarmee van zichzelf
Juist die eigen betrokkenheid vindt Nicole interessant. Een onderneming hoeft niet per definitie handelswaar te zijn die telkens aan een volgende eigenaar wordt verkocht.
Je kunt de structuur zo inrichten dat de onderneming als het ware van zichzelf wordt. Zo kan zij haar missie ook na het vertrek van de oprichter blijven volgen.
Steward ownership klinkt misschien als een idealistisch experiment, maar verschillende bekende ondernemingen werken al volgens dit uitgangspunt. Nicole wijst onder meer op bedrijven als Novo Nordisk, Carlsberg en Rolex. Ook in Nederland zijn er voorbeelden, waaronder Remeha, Albron, Voys, Donker Groep en de Efteling.
Toch bestaan er volgens haar nog veel misverstanden over steward-owned ondernemingen. Bijvoorbeeld dat ze geen winst zouden mogen maken of dat ondernemers hun aandelen per definitie moeten schenken. “Het is geen filantropie”, benadrukt Nicole. “Juist bij gezonde bedrijven kan steward-ownership ervoor zorgen dat zowel de economische waarde als de maatschappelijke missie voor de lange termijn behouden blijven.”
Meer informatie over Steward Ownership vindt u op de website van Wearestewards.nl.