pexels-eberhardgross-32878010.jpg

Nationaal en internationaal duurzaamheidsnieuws Q3 2026

De ontwikkelingen rondom duurzaam beleggen en de energietransitie staan niet stil. Overheden, kennisinstituten en maatschappelijke organisaties publiceren regelmatig nieuwe inzichten die laten zien hoe duurzaamheid steeds meer verweven raakt met economie, beleid en investeringen. Hieronder zetten we enkele recente ontwikkelingen op een rij.

Prinsjesdag 2026: klimaat, stikstof en natuur

Het kabinet-Jetten presenteerde op 15 september de Miljoenennota voor 2027. Daarin staan zowel maatregelen die verduurzaming ondersteunen als maatregelen die de overgang minder snel laten verlopen. Tot de laatste categorie behoort de accijnskorting op benzine en diesel, die tot eind 2027 blijft bestaan. Ook wordt de vliegbelasting voor lange vluchten slechts € 59,43 per passagier.

Positief voor de verduurzaming is dat de Energie-investeringsaftrek (EIA) wordt verhoogd van 40 naar 45,5%. Voor benzine- en dieselauto’s van de zaak komt een nieuwe bijtelling van 12%. Daarnaast is € 6 miljard beschikbaar voor energiezekerheid en verduurzaming, waaronder € 1,6 miljard voor duurzame energie en bijna € 500 miljoen voor onder meer warmtepompen en isolatie.

Voor vermindering van de stikstofuitstoot wordt tot en met 2035 circa € 20 miljard uitgetrokken. De landbouw moet in 2035 42 tot 46% minder stikstof uitstoten dan in 2019. Voor industrie en mobiliteit geldt een reductiedoel van 50%. Rond kwetsbare Natura 2000-gebieden komen bufferzones.

Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving ligt Nederland met het huidige beleid niet op koers voor de klimaatdoelen. De Klimaat- en Energieverkenning 2026 beraamt dat het huidige uitgewerkte beleid (het basispad) een emissiereductie van 57 à 68% in 2040 zal opleveren. Aanvullend beleid kan zorgen voor een reductie tot 61 à 72%. Het wettelijke doel blijft klimaatneutraliteit in 2050.

Klimaatbeleid en circulariteit in Europa

In Europa zijn in augustus verschillende nieuwe duurzaamheidsregels ingevoerd. De Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR), die sinds 12 augustus 2026 geldt, stelt eisen aan onder meer de duurzaamheid, herbruikbaarheid en recyclebaarheid van verpakkingen. Ook worden minimumpercentages voor gerecycled plastic ingevoerd. Lidstaten moeten eraan werken dat in 2030 70% van het verpakkingsafval wordt gerecycled.

Er zijn ook nieuwe Europese regels voor afgedankte voertuigen van kracht. Voor nieuwe voertuigen geldt een verplicht aandeel gerecycled plastic van 15% vanaf 2032 en 25% vanaf 2036.

Daarnaast werkt de Europese Commissie aan aanpassingen van het EU Emissions Trading System (EU ETS). Het gaat om regels voor onder meer de maritieme sector, gratis emissierechten en de aansluiting op de voorgestelde klimaatdoelstelling voor 2040. Ook worden de regels voor energie- en bandenlabels en gerecycled materiaal verder ontwikkeld.

OESO: meer aandacht voor verantwoord ondernemen, maar uitvoering blijft achter

De OESO Responsible Business Outlook 2026 laat zien dat duurzaam en verantwoord ondernemen steeds meer onderdeel is van het beleid van grote bedrijven. Van de tienduizend grootste beursgenoteerde ondernemingen heeft 69% een openbare toezegging op ten minste één terrein, zoals CO₂-reductie, mensenrechten of het tegengaan van corruptie. Biodiversiteit krijgt nog relatief weinig aandacht.

Er blijft wel een verschil tussen ambities en uitvoering. Ongeveer de helft van de bedrijven gebruikt sociale en milieufactoren bij de selectie van leveranciers, maar minder dan een vijfde beoordeelt daadwerkelijk duurzaamheidsrisico’s in de keten.

Ook overheden stellen steeds meer eisen. Inmiddels heeft 84% van de OESO-landen regels voor duurzaamheidsrapportage of due diligence op het gebied van sociale en milieueffecten. De OESO benadrukt daarom dat het belangrijk is om duurzaamheidsbeleid op een goede manier naar de praktijk te vertalen: risico’s herkennen, maatregelen nemen en resultaten zichtbaar maken.

Strengere regels voor duurzaamheidsclaims

Sinds 27 september 2026 gelden strengere regels voor duurzaamheidsclaims van bedrijven. De nieuwe regels komen voort uit de Europese Empowering Consumers for the Green Transition-richtlijn (EU) 2024/825, ook wel de EmpCo-richtlijn genoemd. Deze richtlijn moet consumenten beter beschermen tegen greenwashing: situaties waarin bedrijven zich duurzamer presenteren dan zij kunnen aantonen. De Nederlandse wetgeving is gebaseerd op de Europese EmpCo-richtlijn.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op de naleving. Claims als ‘groen’, ‘duurzaam’ en ‘milieuvriendelijk’ moeten duidelijk, specifiek en aantoonbaar zijn. Bedrijven moeten kunnen onderbouwen waarop een claim is gebaseerd en deze informatie actueel houden.

Ook duurzaamheidskeurmerken worden strenger beoordeeld. Een keurmerk moet transparant zijn en er moet sprake zijn van onafhankelijke controle. Eigen bedrijfslabels zonder onafhankelijke toetsing zijn niet toegestaan. Toekomstige duurzaamheidsdoelen moeten concreet en meetbaar zijn en worden ondersteund door een duidelijk plan.

De ACM wijst er daarnaast op dat bedrijven hun producten niet als klimaatneutraal mogen presenteren uitsluitend vanwege CO₂-compensatie. Zij moeten consumenten ook duidelijke informatie verstrekken over onder meer de levensduur, repareerbaarheid, reserveonderdelen en software-updates.

De nieuwe regels zijn bedoeld om consumenten beter te informeren en te zorgen voor een eerlijker speelveld tussen bedrijven. Bij overtredingen kan de ACM handhavend optreden en boetes opleggen.

Ontbossing steeds relevanter voor beleggers

Ontbossing staat steeds nadrukkelijker op de radar van beleggers. Daarbij gaat het niet alleen om de impact op natuur en klimaat, maar ook om de financiële risico’s die ermee samenhangen. Denk bijvoorbeeld aan strengere regels, verstoringen in toeleveringsketens, hogere kosten en mogelijke juridische risico’s.

De Institutional Investors Group on Climate Change (IIGCC), een samenwerkingsverband van ruim vierhonderd institutionele beleggers, heeft onlangs nieuwe richtlijnen gepubliceerd. Daarin wordt van bedrijven onder meer verwacht dat zij de risico’s op ontbossing bij hun activiteiten en toeleveringsketens in kaart brengen, maatregelen nemen om deze risico’s te beperken en jaarlijks over de voortgang rapporteren.

Op 30 december 2026 treedt de Europese ontbossingsverordening (EUDR) voor grote en middelgrote ondernemingen in werking. Deze verordening heeft betrekking op onder meer runderen, soja, cacao, koffie, palmolie, rubber en hout. Bedrijven moeten kunnen aantonen dat deze producten niet afkomstig zijn van grond waarop recent ontbossing of bosdegradatie heeft plaatsgevonden. Ze moeten ook laten zien dat aan de relevante wetgeving van het productieland is voldaan.

Deze ontwikkelingen maken duidelijk dat natuur en biodiversiteit een steeds zichtbaarder onderdeel worden van het gesprek tussen bedrijven en beleggers. Daarbij groeit de aandacht voor waar grondstoffen vandaan komen en hoe transparant toeleveringsketens zijn. Voor bedrijven wordt inzicht in hun keten en de manier waarop zij met de natuur omgaan, steeds belangrijker.

Foto: via Pexels 

Terug naar overzicht